Πληγές Μεταπολίτευσης

Οι εκφάνσεις του αντιδικτατορικού αγώνα πολλές και ποικίλες όσον αφορά τις κομματικές ντιρεκτίβες. Τα πολιτικά υποκείμενα χρόνια μετά την απότομη ή την προκαθορισμένη πολιτικοποίησή τους, τράβηξαν δρόμους χωριστούς. Πολλοί απέκτησαν και το «προνόμιο» του στυλοβάτη της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, περισσότερο ως εξατομικευμένες συμπεριφορές, με μεγάλη κοινωνική διάχυση, είναι αλήθεια, παρά ως σώμα. Ένα μεγάλο μέρος από τους πρωτεργάτες της αντιδικτατορικής πάλης απείχαν από τα κομματικά κοινά, δίχως να απολέσουν ποτέ την αριστερή τους ιδιότητα και την έγνοια τους για τα τεκταινόμενα στη χώρα. Μάλιστα αρκετοί από αυτούς επανακάμπτουν με αναγεννημένο θάρρος στις τάξεις της Αριστεράς σήμερα.

Ο Γρηγόρης Αζαριάδης φέρνει τον πολιτικό λόγο στο προσκήνιο με ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που μιλά για το τότε και το σήμερα. Χωρίς αυταπάτες και εύκολες νοσταλγίες. Για τη γενιά του Πολυτεχνείου, για τη γενιά της δικτατορίας και των αγώνων. Με λόγο γλαφυρό, που εναλλάσσεται με το μαύρο χιούμορ, ο Αζαριάδης, στο πρώτο έργο του, διηγείται με ύφος που παραπέμπει στον Υζό και τον Μάρκαρη, πορείες ανθρώπων που ξεκίνησαν να αλλάξουν τον κόσμο και έφτασαν σε οριακά αντίθετα σημεία. Εκεί που ο θύτης συναντά το θύμα του, και το αντίθετο. Αλληλοσπαραγμός εις το διηνεκές, θα έλεγε κάποιος που σκέφτεται προωθημένα. Μια ιδεολογική διαμάχη που δεν έπαψε να καταγράφει τις απώλειες και τα σφάλματα. Η κοινωνία τού σήμερα, με τις υπερβολές του ατομικισμού να εξαχρειώνουν το ήθος των ανθρώπων. Ο πλουτισμός, που εξαγοράστηκε βάση μιας «προοδευτικής» φήμης, γίνεται σκόνη μπροστά σʼ εκείνον που πεισματικά δεν ξέχασε τις αρχές του πρωταρχικού ταξικού αγώνα. Δολοφονεί η αλαζονεία, η έπαρση, η εθελοδουλία στην Ελλάδα των Ολυμπιακών Αγώνων, της μίζας των οφ σορ. Και από την άλλη μεριά, ο αμετανόητος. Το πατρικό σύμβολο του τιμωρού, που προσκολλημένος σε αγκυλώσεις ψάχνει τη δικαίωση διαχρονικά. Η αλήθεια με το μέρος του, νομίζει. Ελπίζει στην έλευση της κάθαρσης. Μόνο που αυτή, σαν κακομαθημένο παιδί, κάνει πως δεν ακούει τα παρακάλια. Η πηγαία συγκίνηση εναλλάσσεται με τη δράση και αυτή με τη σειρά της δίνει τη σκυτάλη στα ερωτήματα. Σε απορίες που βασανίζουν τη συνείδηση όσων πίστεψαν ότι έχουν το καλό με το μέρος τους. Οι ψευδαισθήσεις που γεννήθηκαν από τα σπλάχνα της ελπίδας. Μια άκρως τραγική εξέλιξη. Μια αιμάσσουσα αντίθεση, που σφραγίζει τη μοίρα των ηρώων ανεπανόρθωτα.

Το πολιτικό υπόβαθρο του Αζαριάδη τού επιτρέπει να εισέλθει στη σφαίρα της κοινωνικής διαφθοράς και να καταδείξει με εμφατικό τρόπο πως δεν τα φάγαμε όλοι μαζί. Μάλλον μετείχαμε σε μια φάρσα που παιζόταν από τα κλειστά κλαμπ των χρηματοπιστωτικών συμφερόντων. Η κοινωνία των προθύμων δεν μπορεί να γενικευτεί άκριτα και εδώ, η ομάδα των αστυνομικών, που από μακριά φέρνει στον νου την «Ομάδα Α» του Άρνε Νταλ, έχει να ανακαλύψει τους υπαίτιους και να βάλει σε τάξη, όποτε χρειαστεί, τους εσωτερικούς της δαίμονες.

Στο μυθιστόρημα του Αζαριάδη δεν ευδοκιμούν οι απρόσιτοι ντετέκτιβ των κλασικών του νουάρ. Οι υπηρέτες του νόμου, διακατέχονται από πάθη και αδυναμίες. Εκτελούν τα καθήκοντά τους εντός του σκληρού κανόνα της καθημερινότητας και μάλιστα σέβονται τις δυνατότητες του αντιπάλου. Σε μια εποχή που χειμάζονται οι αξίες και κατρακυλούν οι δομές της χώρας προς την ανυπαρξία, ο Αζαριάδης εκπέμπει σήμα εκτάκτου κινδύνου. Ένα δυνατό αστυνομικό εγχείρημα, που τοποθετείται στον πυρήνα των ιστορικών προβληματισμών της χώρας.

Νίκος Κουρμουλής





info

Γρηγόρης Αζαριάδης "Παλιοί λογαριασμοί"

εκδ: Γαβριηλίδης, σελ: 466, τιμή: 19 ευρώ


Το παρών άρθρο έχει δημοιευτεί στην εφημερίδα "Αυγή"